Er zit een nieuwe wet in de pijplijn die de manier waarop jij over salaris praat op zijn kop zet. Vanaf juni 2026 moet Nederland de Europese loontransparantierichtlijn hebben ingevoerd, en dat betekent een paar dingen die jou als sollicitant een stuk meer houvast geven. Geen gissen meer naar wat een functie "ongeveer" oplevert, geen onderhandelen in het donker, en vooral, geen werkgever die nog vraagt wat je in je vorige baan verdiende.
Voor veel vrouwen is dit precies het duwtje dat ze nodig hebben. Het gemiddelde uurloon van vrouwen lag in 2024 nog steeds 10,5 procent onder dat van mannen, zo laat het CBS zien. Dat verschil ontstaat vaak bij de eerste onderhandeling en dragen we dan jarenlang met ons mee. De nieuwe regels halen die scheve start eruit.
Wat verandert er precies
De kern van de wet is dat salaris niet langer een blackbox is. Drie dingen springen eruit. Ten eerste mag een werkgever je bij een sollicitatie niet meer vragen naar je huidige of eerdere salaris. Geen loonstrookjes opsturen, geen "wat verdien je nu?" in het intakegesprek. Ten tweede moet de werkgever jou proactief informeren over het beginsalaris of de salarisbandbreedte voordat je een gesprek ingaat. Ten derde krijgen werknemers het recht om te vragen naar het gemiddelde salaris van collega's in vergelijkbare functies, uitgesplitst naar geslacht.
Voor werkgevers met meer dan honderd mensen in dienst komt er bovendien een rapportageplicht over loonverschillen tussen mannen en vrouwen. Is dat verschil groter dan vijf procent en niet objectief te verklaren? Dan moet er actie komen. De Europese Commissie heeft laten weten dat ze geen uitstel accepteert, dus juni 2026 is een harde deadline. De onderliggende EU-richtlijn 2023/970 is al in 2023 aangenomen.
Waarom dit voor jou uitmaakt
Onderzoek toont al jaren aan dat mannen vaker en hoger onderhandelen dan vrouwen. Daar zijn allerlei redenen voor, van sociale verwachtingen tot pure informatie-achterstand. Als jij niet weet wat de functie waard is, en je ook niet weet wat je collega ernaast verdient, dan speel je een spel zonder spelregels. De nieuwe wet legt die spelregels open. Je ziet de range voordat je binnenstapt, je weet waar de middenmoot zit en je kunt je positie bepalen.
Een concreet voorbeeld. Stel, je solliciteert op een marketingfunctie. Nu gok je wat het oplevert en vraag je, in het beste geval, iets in het midden. Straks staat in de vacature dat de range tussen de 3.800 en 4.600 euro ligt. Je komt binnen met die cijfers in je hoofd, en als je ervaring bovengemiddeld is, mik je op de bovenkant. Geen discussie meer over een "marktconform" bedrag dat voor niemand eenduidig is.
Zo bereid je je slim voor
De wet maakt het makkelijker, maar onderhandelen blijft iets waar je zelf iets mee moet doen. Een paar dingen helpen.
- Zoek de range van tevoren op. Vanaf juni 2026 moet die in de vacature staan of uiterlijk voor het eerste gesprek met je gedeeld worden. Deelt de werkgever het niet uit zichzelf? Vraag ernaar. Je hebt er recht op.
- Bepaal je eigen ondergrens. Niet wat je denkt dat "normaal" is, maar wat je nodig hebt om goed te leven. Reken mee met pensioenopbouw, vakantiegeld en secundaire voorwaarden.
- Verzamel vergelijkingsmateriaal. Vraag rond in je netwerk, bekijk Loonwijzer, check wat vergelijkbare functies elders opleveren. Hoe meer data je hebt, hoe steviger je staat.
- Oefen het gesprek hardop. Klinkt stom, werkt wel. De meeste mensen falen niet op inhoud maar op zenuwen.
- Onderhandel niet alleen over geld. Thuiswerkdagen, opleidingsbudget, extra vrije dagen, een goede laptop, een reiskostenvergoeding die echt iets voorstelt. Alles telt.
Financiële onafhankelijkheid begint bij je inkomen, maar stopt daar niet. Hoe je dat inkomen vervolgens laat werken maakt net zoveel verschil. Wil je verder denken dan alleen je salaris? Bekijk dit stuk over investeren in een huis en dit artikel over slim besparen.
Je mag straks vragen wat je collega verdient
Dit is misschien wel het meest radicale onderdeel van de wet, en ook het meest ongemakkelijke. Vanaf juni 2026 heb je als werknemer het recht om bij je werkgever op te vragen wat het gemiddelde salaris is van mensen in een vergelijkbare functie, uitgesplitst naar mannen en vrouwen. Dat is geen gerucht of koffiezaalgedoe meer, maar officiële informatie waar je recht op hebt.
Waarom is dat ongemakkelijk? Omdat salaris in Nederland cultureel nog steeds iets is waar je niet makkelijk over praat. Je bespreekt sneller je relatie of je hypotheek dan je brutoloon. Die muur verdwijnt niet van de ene op de andere dag, maar de wet geeft je wel een legitieme reden om te vragen. En als blijkt dat jij structureel onder het gemiddelde zit voor hetzelfde werk, heb je iets concreets om mee naar je manager te gaan.
Ook voor freelancers en ondernemers relevant
Werk je niet in loondienst? Dan raakt de wet je minder direct, maar het momentum is er. Salaristransparantie in vacatures zet ook de tarieven in de markt onder een lamp. Opdrachtgevers die gewend waren om freelancers te lowballen krijgen het lastiger, simpelweg omdat hun vaste medewerkers nu precies weten waar de grens ligt. Voor wie als zelfstandige aan de slag wil, bijvoorbeeld vanuit huis als freelancer, is dit ook een moment om je eigen uurtarief kritisch te bekijken.
Wat dit betekent voor de rest van dit jaar
Denk je eraan om dit jaar te switchen van baan? Dan zit je in een interessante overgangsfase. Werkgevers die hun zaken op orde hebben, zijn nu al bezig met salarisbanden en vacature-updates. Stel je sollicitatiebrief bewust uit tot na juni als je geen haast hebt, of gebruik nu al de vraag "kunnen jullie mij de salarisrange voor deze functie delen?" in je eerste reactie. Zeggen ze nee? Dat zegt iets over hoe deze werkgever met eerlijkheid omgaat.
De wet lost de loonkloof niet in een klap op. Vrouwen werken gemiddeld nog steeds minder uren, stoppen vaker tijdelijk tijdens de kleine-kinderen-jaren en komen in hoogbetaalde functies nog ondervertegenwoordigd voor. Maar transparantie is wel de eerste steen die verschuift. En die steen verschuift nu, voor jou, op het moment dat je er iets mee kunt. Het startsalaris van je volgende baan bepaalt wat je over tien jaar verdient. Dit is het moment om te zorgen dat die start klopt.